سنگ نگاره یا هنر صخره ای، گنج پنهان و آشکار

سنگ نگاره یا هنر صخره ای، گنج پنهان و آشکار

مقدمه: سنگ نگاره های کندهکاری شدههاPetroglyphs علاوه بر اینکه در غارها کشف شده اند، در محوطه های باز و بیرون غار ها نیز وجود دارند. قسمت اعظمسنگ نگاره هایمحیط های باز در برابر عوامل طبیعی مثل سرما، گرما، باد، باران و یخ زدگی از بین رفته اند و می روند. از طرف دیگر متاسفانه به علت عدم آگاهی مردم نیز تعداد بسیار زیادی از آنها تخریب و نابود شده است.

به زبان ساده به هر تصویر و نگارشی بر روی سنگ، سنگ نگاره یا هنر صخره ای می گویند. اگر این نوشته ها یا نقاشی ها، برروی سنگ با رنگ یا امثال آن باشد به آنها Pictographsو اگر نقوش یا نوشته ها ازطریق کنده کاری هاPecking (حک یا حجاری مثبت یا منفی -توضیح: در حکاکی مثبت نوشتار برجسته است و در حکاکی منفی نوشتار فرورفته و خالی است ) بر روی سنگ ها انجام شده باشد به آنها Petroglyphs.petrographs می گویند.اغلب در درون غارهای قدیمی از نقاشی یا نوشته های با رنگ استفاده شده Pictographs که عموماً عمر آنها در برابر عوامل طبیعی بسیار کوتاه است و علت ماندگاری آنها از هزاران سال قبل تا کنون در دسترس نبودن و محفوظ بودن آنها در برابرعوامل طبیعی بودهاست. اما سنگ نگاره های کندهکاری شدههاPetroglyphs علاوه بر اینکه در غارها کشف شده اند، در محوطه های باز و بیرون غار ها نیز وجود دارند. قسمت اعظمسنگ نگاره هایمحیط های باز در برابر عوامل طبیعی مثل سرما، گرما، باد، باران و یخ زدگی از بین رفته اند و می روند. از طرف دیگر متاسفانه به علت عدم آگاهی مردم نیز تعداد بسیار زیادی از آنها تخریب و نابود شده است. (در احداث راه ها و معادن سنگ ) بعضاً در یک پروژه جاده سازی شاهد از بین رفتن تعداد زیادی از آنها بوده ایم.سالیابی سنگ نگاره های ایران از دیدگاه صاحب نظران متفاوت است. به نظر تعدادی از آنان قدمت بعضی از سنگ نگاره های ایران به پنج تا چهل هزارسال هم می رسد،[۲]این سال یابی ها اکثراً از طریق کارکردهای مقایسه ای بوده و از رویکردهای علمی نوین (طیف سنجی شتاب دهنده ی عمومی،ریزفرسایش و ...) کمتر بهره گیری شده است.

در صد سنگ نگاره ها براساس نمونه گیری تصادفی از تعدادی محوطه ها، در ایران
ردیف	نام نقش ها	درصد
۱	بز کوهی در طرح ها وحالات مختلف، بویژه طرح هایسمبلیک (شاخ های بلند آن خمیده و به دمش رسیده )	۸۸
۲	نقش های انسان در حالات مختلف:کمانداری پیاده، سوار ، درحال شکار، ملبس و بدون لباس، رقص های آیینی یا جادویی و...	۳
۳	نقش نمادهایی همچون: اشکال و حروف رمزی، حلقه های قدرت، نوشتارها و...	۲
۴	نقش های اسب وحشی، اهلی با سوار ه و بدون سوار ه در حالت های مختلف	۲
۵	نقش های شتر یک کوهان و دوکوهان	۱
۶	نقش های گربه سانان،سگ سانان، موش، گراز، گورخر و...	۱
۷	نقوش گوزن (زرد، ما رال و شوکا)و قوچ کوهی، کرگدن و...	۱
۸	نقش های موجودات ناشناخته (UFO) و حیواناتی که امروزه وجود ندارند و نسل آنها منقرض شده	۱
۹	نقش های علایم و نشانههند سی	۵/
۱۰